తెలుగుబాట లో పాలు పంచుకుందాం

తెలుగు భాషా దినోత్సవం (ఆగస్టు 29) సందర్భంగా తెలుగు వాడుక పెరగాలని ఆశిస్తూ తెలుగు కోసం నడుద్దాం!

★ ఆదివారం, ఆగస్టు 28 — ఉదయం 9 గంటల నుండి★

హైదరాబాదులో: తెలుగు లలిత కళా తోరణం నుండి బషీర్ బాగ్ ప్రెస్ క్లబ్ వరకు.

---

ఇది తెలుగు బాట లంకెలో  ఉన్న సమాచారం. కానీ దీనికి ఓ చక్కటి పుట వ్రాద్దాం అని ఆలోచిస్తూన్నంతలో నామాల మురళీధర్ గారు ఓ చక్కని లేఖవ్రాసారు. దానిని యధాతధంగా ఇస్తేనే నా మనసుకు తృప్తి.

 

---

ఆత్మీయులైన తెలుగుబ్లాగు మిత్రులకు,

e-తెలుగు సంస్థ తెలుగుబాటలో పాల్గొనవలసినదిగా సాదర ఆహ్వానంపలుకుతుంది. తామంతా పాల్గొనటమే కాక ఈ ఆహ్వానాన్ని మీమిత్రులందరితో పంచుకుని, తెలుగుబాటలో అత్యధికులు పాల్గొనటంలో మీసహాయాన్ని అందించవలసినదిగా కోరుతున్నాం.

 

అమ్మ అనే మాటతో మొదలయ్యి, నాన్న వేలు పట్టుకుని ఊ కొడుతూ, తాత పాడే పద్యాలను వల్లె వేస్తూ, బామ్మ చెప్పే కధలతో ఊహల రెక్కలు సంతరించుకునిమూర్తీభవించిన వ్యక్తిత్వాలని అందించిన కమ్మని అమ్మ తెలుగు.  లోకనీతిని ముచ్చటగా మూడు ముక్కల పద్యాల్లోచెప్పి, బాల్యాన్ని తీర్చిదిద్దిన గొప్పభాష తెలుగు. “దేశభాషలందు తెలుగులెస్స” అని పొరుగువారు కీర్తించిన కమ్మని భాష తెలుగు. అంత గొప్ప భాషకు, సంస్కృతికి వారసులమైన మనం మన అమ్మ వంటి భాషనేనిర్లక్ష్యం చేస్తున్నాం.  ఆంధ్రమహాభారతాలు, ఆంధ్రభాషాపదకోశాలు ఏనాడో అటకెక్కి చెదలుపట్టాయి. తెలుగుభాషకున్న అనంతమైన సాహితీ సంపదను భావి తరాలకి అందించే వారధులు కరువయ్యారు.కాస్తో కూస్తో మిగిలి, నోటిలో నానిన నీతిశతకాలకి ఇప్పుడు మనం మంగళంపాడేసాం. కారణం బ్రతుకుతెరువుకు అక్కరకురాని భాష అయిపోయింది తెలుగు.

 

జీవితమంటే కేవలం బ్రతుకుతెరువే కాదు. బ్రతుకు తెరువు చూపటం లేదని చెదలు పట్టించెయ్యడానికి భాష అంటే కేవలంఒక అక్షరమాల, గుప్పెడు పదాలు కాదు. ఒక జాతి గుండె చప్పుడు. ఒకజాతి చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయం. ఆ జాతి జీవలక్షణం, అంతర్లీనంగా మెదిలే జీవశక్తి. అలాంటి భాషని వదులుకోవటం అంటే “నా” అనే అస్థిత్వాన్ని వదులుకోవటమే. అందరూ ఉన్న అనాధలుగామిగిలిపోవటమే. మనపొరుగునే ఉన్న తమిళసోదరులు, కన్నడసోదరులు ఘనంగా వేడుకలు జరుపుకుని తమభాష గొప్పతనాన్నిచాటుకుంటున్నారు. ఇకనైనా నిద్రలేద్దాం. మనంకూడా ఒక మహోన్నత సంస్కృతికి వారసులమనిప్రకటించుకుందాం. “నేను తెలుగువాడిగా పుట్టినందుకు గర్విస్తున్నా” అని ఎలుగెత్తి చాటుదాం.

 

తెలుగు ప్రజలందరినీచైతన్యవంతం చెయ్యటానికి తెలుగు భాషా దినోత్సవం (ఆగస్టు 29) సందర్భంగా e-తెలుగు సంస్థ తెలుగుబాట అనే కార్యక్రమాన్ని చేయసంకల్పించింది. ఆగస్టు 29 పనిదినం కావటంతో అందరికీ వీలుగా ఉండేందుకుఆదివారం నాడు చేయాలని నిర్ణయించారు. ఆదివారం, ఆగస్టు 28, 2011 నాడు ఉదయం 9 గంటలకి మొదలవుతుంది. తెలుగు లలిత కళాతోరణంనుండి బషీర్ బాగ్ ప్రెస్ క్లబ్ వరకు నడక. ఈ కార్యక్రమం మన భాషపైన మనకున్న మక్కువనుప్రపంచానికి చాటడానికి. మన భాష ఉనికిని కోల్పోతోంది దాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యతఅందరిపైనా ఉందని ఎలుగెత్తి చాటడానికి. రండి కలిసి నడుద్దాం. మన చేయూతనిద్దాం. మనభాషను పరిరక్షించుకునే ఈ ఉద్యమానికి తోడ్పడి దీనిని మహోద్యమంగామారుద్దాం.

కృతజ్ఞతలతో,

e-తెలుగు.

---

ఎంత చక్కగా వ్రాసారో అనిపించి ఇక్కడ ఉంచుకుంటే, ఇలాంటి డ్రాఫ్ట్ నాకు మున్ముందు పనికి వస్తుందనిపించింది

భవదీయుడు అంటే..

తెలుగు సాహిత్యం అనే గూగుల్ గుంపులో ‘భవదీయుడు’ అనే పదం యొక్క అర్దంపై ఓ చక్కని చర్చ జరిగింది. ఆ చర్చలో గౌరవనీయులైన Dr. R. P. Sarma గారు ఇచ్చిన వివరం బహు విపులంగా ఉండటంతో దానిని యధావిధిగా ఇక్కడ ఉంచుతున్నాను.

---

మొదటగా పవిరాల అచ్యుత్ ప్రసాద్ గారు ఈ ప్రశ్నని అడిగి ఈ క్రింది విధంగా వివరించారు

భవదీయుడు = భవత్ + విధేయుడు = your's obidiently

ఇక్కడ "భవదీయుడు" ని విడదీసిన విధానము మరియు "భవత్ = your's" రెండూ కూడా crude guesses మాత్రమే

---

ఇందుకు స్పందిస్తూ టెకుముళ్ళ వెంకటప్పయ్య గారు ఈ క్రింది విధంగా వివరిస్తూ తెలుగులోని ప్రధమా విభక్తి ప్రస్తావన తెచ్చారు

భవత్ అంటె నీవు, మీరు, జరుగుచున్న కాలం అని అర్ధము. అదే భవదీయ అంటే  నీది అని అర్ధం

ఐతే తెలుగు లో ("డు, ము, వు, లు") ప్రధమా విభక్తి చేయడంతో భవదీయుడు అయింది.  అంటే....  మీ యొక్క అని మాత్రమే, విధేయుడు అని అర్ధము తీసుకోరాదు అని నా అభిప్రాయం

---

నేదునూరి రాజేశ్వరి గారు తెలుగులో భవదీయుడు అన్న పదానికి అర్ధం దొరకలేదు కానీ

భవము =పుట్టుక,సంసారము,ప్రాప్తి,శుభము ,సత్తా అని

భవత్ =కలుగుచున్న,పుట్టుచున్నఅనీ,

భవదీయము =మీది ,అనీ,విధేయము = సాసింప తగినది , విహిత కార్యము అనీ

విధేయుడు = సేవకుడు  చెప్పినట్లు వినువాడు అనీ

ఇలా అర్ధాలు ఉన్నాయి అని వివరించారు.

---

వీరిని సమర్దిస్తూ సుధాకర్ గారు సంసృతంలో భవదీయుడు అని చదివినట్టు ఉంది అని ప్రస్తావించగా, Dr. R. P. Sarma గారు ఈ క్రింది విధంగా వివరించారు. వారి పాఠ్యాన్ని యధావిధిగా ఇక్కడ ఉంచుతున్నాను.

---

ఆసక్తికరమైన చర్చ జరిగింది. మొదటే టేకుమళ్ళవారు సరిగానే వివరించారు. భవదీయుడు పదం తెలుగు నిఘంటువుల్లో దొరకకుంటే దొరకక పోవచ్చుగాక. ఎందుకంటే - మనం వినే ఇటువంటి  సంస్కృతపదాలు చూడండి. దేశీయ పదజాలం, రాష్టీయ అసమానతలు, మానవీయ సంబంధాలు, జతీయ సంపద మొదలైనవి. (స్పష్టత కోసం వేరేపదాలతో సమసించిన పదాలను ఇచ్చాను.) వీటిని దేశ+ఈయ; రాష్ట్ర+ఈయ; మానవ+ఈయ; జాతి+ఈయ అనే విధంగా విభజించాలి. ఇందులో మొదటిది పదం(ప్రకృతి).రెండవది ప్రత్యయం. ‘ఈయ’ అనేప్రత్యయానికి పై ఉదాహరణలవల్ల ‘సంబంధించిన’ అనే అర్థం స్పష్టంగా తెలుస్తూనే ఉంది. కాబట్టి

 

భవదీయ = భవత్+ ఈయ  అని విభజించాలి.

ఇందులో భవత్ అనేది టేకుమళ్ళవారు చెప్పినట్టు ...‘తమరు’ అనే అర్థం ఇచ్చే శబ్దం. దాన్ని భవచ్ఛబ్దం అంటారు. దీనికి సంస్కృతంలో మూడులింగాల్లోనూ రూపాలున్నాయి.

పుం.      భవాన్      భవన్తౌ      భవన్త:  .........
స్త్రీ .        భవతీ       భవత్యౌ     భవత్య:  ........
నపుం.    భవత్       భవతీ       భవంతీ ........

కాబట్టి - భవత్+ఈయ > భవదీయ= తమరి (Yours)...

ఇక నిఘంటువుల్లో సాధారణంగా మూలపదం మాత్రమే ఇస్తుంటారు. దాని మీద ప్రత్యయాలు చేరగా ఏర్పడే కృత్తద్ధిత పదాలు అన్నీ ఇయ్యకపోవచ్చు. సూర్యరాయాంధ్రనిఘంటువు ఇందుకు కొంత మినహాయింపు.

ఇంకా భవ శబ్దానికి 1.పుట్టుక 2. సంసారం మొ. అర్థాలూ ఉన్నాయి.

భవత్ శబ్దానికి ‘జరుగుచున్న కాలం’ అనే అర్థం లేకపోయి ఉండవచ్చని గెడ్డపువారు అభిప్రాయపడినారు. కాని, జరుగుచున్న/జరగబోయే/జరిగిన అనే అర్థాల్లో ఉంది. సంస్కృతంలో ‘భూ’ ధాతువు(క్రియ) ఉంది. దానికి ‘సత్తాయాం’ అని అర్థం.

సత్తా అంటే ‘స్థితి’(Status).

మనం వాడే ‘భూత,భవిష్యత్’ పదాలు ఆ ధాతువునుండి పుట్టినవే.వర్తమాన అనే పదమొక్కటి ‘వృతూ వర్తనే’ అనే వేరొక ధాతువునుండి పుట్టినది.

ఇక ‘అస్మదీయ’ అనే పదం విషయానికి వస్తే.. అస్మద్ శబ్దం (అహం=నేను అనేది ఈ శబ్దరూపమే)పై ఈయ చేరిన రూపం

భాగ్యనగరంలో బ్లాగు ప్రమదలు

భాగ్యనగరంలోని బ్లాగు ప్రమదలన్నీ ఈ రోజు అక్కడేక్కడో కలుసుకుని ఏదేదో చర్చించుకున్నారు. ఈ విషయం నాకెలా తెలిసింది అని అడుగుతున్నారా!! మరేం లేదండి. ఇవ్వాళ ప్రొద్దునే నా భార్య ఓ చిన్న గిన్నెలో గుప్పెడు బియ్యం ఉడకేసి వాటికి జతగా ఓ నాలుగు బెండకాయల్ని వేయించి అక్కడ పెట్టి నేను బయటకు వెడుతున్నా, నాకు బండి కావాలి అని అడిగింది. ఏంటబ్బా తనకి ఇంత అవసరం అని మనసులో అనుకుని, సరే గాని ఎక్కడికి వేళుతున్నావ్ అని అడిగా. అదిగో అప్పుడు పేలింది మొదటి తూటా.

ఏం? మీకు చెప్పాలా.. మా ఆడోళ్ళంతా ఓ చోట చేరి మా కష్ట సుఖాలు పంచుకోకూడదా.. అన్నీ మీకు చెప్పే చెయ్యాలా..

ఆ సౌండ్ కొంచం తేడాగా ఉంటే, శాంత తల్లీ మనం ఈ విషయమై మళ్ళీ చర్చించుకుందాం అని అప్పటికి దాటేశాను. కానీ నాకు కూడా బండి కావాల్సి వచ్చినందున, నేను దింపుతాలే అని ఓ స్టిల్ ఇచ్చా. మాటైతే ఇచ్చాను కానీ ఏమి జరుగుతోందా అన్న ఆలోచన బ్యాక్‍గ్రౌండ్ లో తిరుగుతోంది. ఆ ఆలోచన అలా తిరుగుతూ ఉండగా మెల్లిగా బయటకు వెళ్ళి కూరగాయలు తీసుకు వద్దాం అని బయలు దేరాం. రెండో తూటా పేలే ముందు కొంచం గింగిరాలతో ఫ్లాష్ బ్యాక్..

మాకు పెళ్ళి కాక ముందు వరకూ నా భార్యది చాలా చిన్న ప్రపంచం అని చెప్పవచ్చు. అందరి ఆడపిల్లలలాగా చాలా  గారాబంగా పెరిగింది, చదువుకున్నంత సేపు ఇల్లు కాలేజీ తప్ప మరో ప్రపంచం ఎరగదు. విజయవాడలో వాళ్ళ ఇల్లు ఉన్న ఏరియా, దుర్గాపురం మరియు గాంధీనగర్ లోని శాతావాహన కాలేజీ వైపు తప్ప మరో ప్రదేశం తెలియదు. ఈ రెండు కాకుండ, ఏలూర్ రోడ్డులో విజయటాకీస్ నుంచి కాంగ్రెశ్ ఆఫీస్ రోడ్డు వరకు కొంచం తెలుసు. అంతకు మించి ఏమి తెలియవు. ఓ డొక్కి సైకిల్ తొక్కుకుంటూ బొంగరం తిరిగినట్టు దుర్గాపురంలో ఉన్న వాళ్ళ స్నేహితుల ఇళ్ళకు మాత్రం వెళ్ళి వచ్చేది.

పెళ్ళికి ముందు మా అత్తగారు నాభార్య గురించి ఓ డైలగ్ కొట్టారు. మీరు కొంచం దారి చూపించండి ఇకపై తాను అల్లుకు పోతుందని. సరే ఏదో అన్నారు కదా అని అప్పట్లో మా అమ్మ వాడే లూనా నేర్పించాను. ఫరవాలేదు ఒక్క సారి నేర్పగానే పట్టేసింది. సైకిల్ తొక్కడం ద్వారా వచ్చిన బాలెన్స్ చెయ్యడం ఉపయోగ పడింది. ఎలాగో వచ్చు అనిపించిన తరువాత తనకి అంటూ ఓ బండి ఉంటుంది కదా అని హోండా వాడి ఏవియేటర్ కొనిచ్చా. ఆ తరువాత మేము ఎక్కడికి వెళ్ళినా తననే డ్రైవ్ చెయ్యమంటాను. ఎంత ఎక్కువ డ్రైవ్ చేస్తే అంత ఎక్కువ అలవాటౌతుందని దాని వెనకాల ఆంతర్యం. మొదట్లో తాను కొంచం భయపడినా, పోను పోను నేర్చుకుంది. మొత్తం మీద హైదరాబాద్ అంతా కాకపోయినా దాదాపు ప్రధాన ప్రదేశాలన్నీ తనకి తెలుసు. ఓ రకంగా చెప్పాలంటే, విజయవాడ కన్నా హైదరాబాదే ఎక్కువ తెలుసు అని చెప్పొచ్చు.

మా పెళ్ళి కాకముందు నాకు ఓ ఆలోచన ఉండేది, భార్యగా వచ్చే నా అర్ధాంగికి నేను మాత్రమే ప్రపంచం కావాలి అనుకోకుండా, తనకి అంటూ ఓ ప్రపంచం ఉండాలి అందులో నాకు కూడా స్థానం ఉండటమే కాకుండా, తనది అంటూ ఓ ప్రత్యేకమైన ప్రపంచాన్ని తనకు నచ్చిన విధంగా తీర్చి దిద్దుకునే వ్యక్తిత్వం ఉండాలి అనుకునే వాడిని. అలా తనదైన ప్రపంచంలో నాది ఒక ముఖ్యమైన భాగం కావాలనుకున్నానే కానీ నేనే మొత్తం కావాలనుకోలేదు. అదిగో అలాంటి ఘటనే ఈ నాటి ఈ సమావేశం అని చెప్పుకోవచ్చు. ఇవ్వాళ అక్కడ చేరే ప్రమదలలో ఒక్కరు కూడా నా భార్యకి చుట్టరికం ఉన్న వాళ్ళు కాదు. అక్కడి వారు ఇటు నావైపు భందువులు కారు అటు తనవైపు చుట్టరికం ఉన్న వారు కాదు. బ్లాగు పెట్టి తనకు నచ్చిన సోది వ్రాసుకుంటూ మిత్రులైన తోటి బ్లాగర్లతో కలసి ఓ ఫుల్ నూన్ ఎంజాయ్ చెయ్యడానికి సిద్దం అయ్యింది అంటే, ఆ ప్రపంచంలో నేను లేను కానీ ఆ బ్లాగు పెట్టడానికిన్ నేనే కారణం అనేది నాకు ఆనందానిస్తోంది.

ఇక రెండో తూటా విషయానికి వద్దాం, ముందుగా ఎర్రగడ్డ రైతు బజార్ వెళ్ళి కూరగాయలు తెచ్చాం. అప్పుడు కూడా నా భార్యే డ్రైవర్. వెళ్ళాం, వచ్చాం. బాగానే జరిగింది. అప్పుడు కూడా నేను వెనకాలే కూర్చున్నా. ఇంతకాలం నేను వెనకాలే కూర్చున్నా లేని అనుభూతి ఇదిగో ఇప్పుడు ప్రమదలందరినీ కలిసేందుకు వెళుతుంటే కలిగింది. అదే భయం. ఎందుకంటారా, ఎప్పుడూ లేని హుషారు ఒక్కసారిగా కనబడింది. బండి నడుపుతుంటే, అది కాస్తా ఏ మాత్రం స్పీడ్ తగ్గదే. నా పై ప్రాణాలు పైనే పోయ్యాయి అంటే అది అతిశయోక్తి కాదు. ఎలాగో గుండె చిక్కబట్టుకుని వెనకాల కూర్చున్నా. కూర్చున్నా అన్న మాటే గాని వెనకనుంచి ఒకటే సణుగుడు. ఒక టైంలో తనకి విసుగు పుట్టి ఇంకెక్కువ మాట్లాడావో ఇక్కడే దింపేస్తా అని అల్టిమేటం ఇచ్చింది. దాంతో ఇక మనం సైలెంట్. అలా రెండో తూటా ఓ పావుగంట సతాయించగానే వీళ్ళు కలుసుకోవాల్సిన ప్రదేశం వచ్చింది. బ్రతుకు జీవుడా అంటూ అక్కడి నుంచి బయట పడగానే చూడాలి నా మొఖంలోని రిలాక్స్, వర్ణనాతీతం.

అలా బ్లాగు ప్రమదల సమావేశం ఈ నాడు నాకు రెండు హార్ట్ ఎటాక్స్ ఇచ్చింది. మనకేమైనా వివరాలు లీకైతే, మీకు మరో పుటలో చెబుతా, అంత వరకూ అంతా ఉష్.. గప్ చుప్..

తప్పిపోయినారు - పట్టి ఇచ్చిన వారికి బహుమానం

పై చిత్రం లో ఉన్న వ్యక్తి 2008 క్రిస్మస్ రోజునాటి నుంచి కనబడుట లేదు. కావున ఎవ్వరికైనా కనబడితే తెలియ జేయగలరు. పట్టి ఇచ్చిన వారికి తగిన బహుమానం. [[Wanted only  alive]]
.
.
.
.
నాయినా.. నువ్వు ఎక్కడ ఉన్నా కొంచం కనబడు.. నువ్వులేక మా ప్రక్క ఇంట్లో అంతా బెంగ పెట్టుకున్నారు. వాళ్ళింట్లోని రామ చిలుక కూడా పారిపోయింది. కావున ఎక్కడ ఉన్నా వచ్చేయ్.. నిన్ను కొట్టము తిట్టము.

ఇట్లు
శ్రేయోలాభిలాషి

 

గమనికః ఇది ఎవ్వరినీ కించపరిచే ఉద్దేశ్యంతో వ్రాసినది కాదు. It is an attempt to rebuild the interface with his person, with whom I lost contact with since Dec 2008 . తప్పుగా అనిపించిన యడల మన్నించండి.

తెలుగు బ్లాగర్లకు ఓ ఉచిత సౌలభ్యం

తెలుగులో బ్లాగే వారందరికీ ఈ నూతన సంవత్సర కానుకగా కంప్యూటర్ విఙ్ఞానం వారు జనవరి నెల పుస్తకాన్ని ఉచితంగా మీ ఇంటికే పంపే ఏర్పాటు చేసారు. ఈ అవకాశాన్ని వినియోగించుకోవలసిన వారు చెయ్యవలసినదల్లా.. మీ బ్లాగు పేరు మరియు మీ ఇంటి పోస్టల్ అడ్రసుని నాకు పంపించడమే. ఈ సదవకాశం ఫిబ్రవరి నెల పత్రిక వచ్చే లోపులే అని గమనించగలరు. కావున ఈ నెల ఇరవయ్యో తారీఖులోపుల మీ చిరునామాలను నాకు పంపండి. మర్చిపోవద్దు...

జనవరి నెల పత్రికతో ఉచితంగా బ్లాగుల గురించిన ఒక చిఱు పుస్తకాన్ని మరియు రెండు సిడీలను ఇస్తున్నారు. ఒక సిడి లో బ్లాగింగు ఎలా చెయ్యాలో వివరంగా తెలియ జేస్తున్నారు. బ్లాగు ఉన్న మీకు అది ఉపయోగ పడక పోయినా మీ స్నేహితులకు అది ఉపయోగ పడవచ్చు. మర్చిపోకండి నా మైల్ ఐడీ dskcheck@gmail.com